Wybuch i przebieg II wojny latyńskiej

= II wojna latyńska =

Druga wojna latyńska toczyła się w latach 218-211 p.n.e. między Kartaginą i Rzymem.

Prowadzona była na Półwyspie Apenińskim, Iberyjskim, na Sycylii i w Afryce Północnej. Jej główną postacią był Hannibal, kartagiński wódz z rodu Barkidów. Pretekstem do wojny było zaatakowanie przez Hannibala Saguntu, sprzymierzonego z Rzymem miasta-państwa na obecnym wybrzeżu katalońskim.

Hannibal przeprawiwszy się ze swoją armią z Hiszpanii przez Alpy do Italii postanowił zaskoczyć Rzymian od północy. Mimo wyczerpującej przeprawy przez góry (armia straciła m.in. większość słoni bojowych) odniósł szereg imponujących zwycięstw (Bitwa nad Trebią, bitwa nad Jeziorem Trazymeńskim, bitwa pod Kannami), Rzymianie mimo kilku późniejszych prób przełamania zwycięskiej passy Kartagińczyków, odnosili tylko kolejne porażki ( bitwa pod Kapuą ) co spowodowało przejście na stronę Hannibala na przełomie 214-213 r.p.n.e. większości sojuszników.

Zyskawszy silną pomoc dawnych sojuszników Rzymu, Hannibal rozpoczął w czerwcu oblężenie Rzymu, które po długiej agonii skończyło się zrównaniem z ziemią niemal całego miasta w lipcu 212r.p.n.e.

Spis treści

 * 1 Szczegółowy przebieg wojny
 * 2 Armia Hannibala
 * 3 Najważniejsze bitwy

Szczegółowy przebieg wojny[edytuj | edytuj kod]
Miasto Sagunt w Hiszpanii wystosowało do Rzymu list, w którymi była prośba o "opiekę", postawiło to w stan gotowości armię Kartaginy i, co za tym idzie, armię przeciwników. Na dodatek to samo miasto w 219 p.n.e. napadło na jedno z podległych Hannibalowi plemion iberyjskich. W odwecie kartagiński wódz rozpoczął oblężenie miasta. Po ośmiu miesiącach oblężenia, pozbawiony rzymskiej pomocy Sagunt skapitulował (219 p.n.e.). W związku z tym Rzym wysłał do Kartaginy poselstwo z żądaniem wydania Hannibala jako podżegacza wojennego. Powróciło ono jednak z niczym. Wojna stała się faktem.

Obie strony przyjęły taktykę ofensywną - Rzymianie planowali prowadzić wojnę w Hiszpanii i w Afryce, natomiast Hannibal w Italii. Szybszy okazał się wódz kartagiński. Wiosną 218 p.n.e. Hannibal wyruszył ze swej hiszpańskiej stolicy Nowej Kartaginy z armią liczącą ok. 50 tys. zbrojnych i przez Pireneje wkroczył do Galii. Maszerując wzdłuż śródziemnomorskiego wybrzeża dotarł do ujścia Rodanu. Aby ominąć idącą mu naprzeciw armię konsula Publiusza Korneliusza Scypiona, przeprawił się przez Rodan w górnym jego biegu i znalazł się u podnóża Alp, które przeszedł z dużymi stratami. Uzupełnił je jednak tysiącami Galów, którzy przyłączyli się do jego armii.

Do pierwszego starcia z Rzymianami doszło nad rzeką Ticinus, które - tak jak i następna bitwa nad rzeką Trebią - przyniosło Hannibalowi zwycięstwo, otwierające drogę do środkowej Italii.

W następnym roku podczas przemarszu doliną rzeki Arno Hannibal zaskoczył konsula Flaminiusza nad Jeziorem Trazymeńskim. Cała rzymska armia została zniszczona. Klęska spowodowała umocnienie się w Rzymie stronnictwa Fabiuszy - dyktatorem został Kwintus Fabiusz Maksymus. Drugim dyktatorem po kilku miesiącach (bardzo niezwykła sytuacja, bo zazwyczaj dyktator był jeden) obwołano Marka Minucjusza Rufusa, który przy Fabiuszu sprawował dotąd urząd magistra equitum. W roku 216 p.n.e. wybrano konsulami Terencjusza Warrona i Emiliusza Paulusa. Otrzymali oni pod swoje dowództwo gigantyczną armię. Konsulowie wydali Hannibalowi bitwę pod Kannami, w której pomimo dwukrotnej przewagi liczebnej zostali rozgromieni przez kartagińskiego wodza.

Sytuacja Rzymu stała się groźna, cześć sprzymierzeńców przeszła na stronę Hannibala (Etruskowie, Samnici, Lukanowie, Brucjowie, Kapua i inne miasta kampańskie i greckie). Rzym, nie mogąc pokonać Hannibala, postanowił uderzyć w Hiszpanii i na Sycylii, gdzie Syrakuzy opowiedziały się po stronie Hannibala. W 215 p.n.e. armia dowodzona przez Marka Klaudiusza Marcellusa na Sycylii została jednak rozbita przez połączone siły kartagińczyków i greków sycylijskich pod Messaną.

Rzymianie w 214 r.p.n.e. dowodzeni przez Tytusa Kryspina rozpoczęli kolejną próbę utrzymania się w Italii, rozpoczynając oblężenie jednego z głównych sojuszników Hannibala -Kapui. Na ratunek Hannibal wysłał Maharbala wraz z jego numidyjczykami oraz sprzymierzonych samnitów i greków - około 20 tyś ludzi.

Pod murami Kapui Maharbal starł się z wrogiem, gdzie odniósł wielkie zwycięstwo. Nie byłoby to jednak możliwe gdyby nie zdrada sprzymierzonych Umbrów, którzy w czasie walki nagle zaczęli na tyłach Rzymian organizować rzeź synów tego miasta. Wzięty w dwa ognie, Kryspin z wielkim trudem zdołał się wydostać z pułapki i przebić się do Rzymu.

Przejście Tarentu na stronę Kartaginy oznaczała zakończenie wyrzucania Rzymian z południowej Italii, teraz nic nie stało na przeszkodzie by ruszyć na Rzym, wsparty potężnymi posiłkami z wszystkich stron Italii.

Tymczasem w Rzymie od władzy odsunięto spanikowany sytuacją senat, i wprowadzono dyktaturę trzech wpływowych ludzi Rzymu ( Tytusa Kryspina, Publiusza Scypiona i Katona ) - ową dyktaturę przyjęło się nazywać triumwiratami.

Rozpoczynając w czerwcu 213 r.p.n.e.oblężenie Rzymu, Hannibal w wyniku zawziętego oporu Rzymian, zdecydował się burzyć miasto budynek po budynku, ulica za ulicą aż do kompletnego upadku miasta, który wyznaczyło spłonięcie ostatnich rzymskich obrońców w świątyni Janusa w lipcu 212 r.p.n.e.

Armia Hannibala[edytuj | edytuj kod]
Wojsko Hannibala było istnym tyglem narodowościowym. Samych Kartagińczyków było w nim niewielu - wyjątek stanowiła grupa kilkuset oficerów, wyróżniających się purpurowymi płaszczami, trochę oddziałów saperskich, budujących mosty i machiny wojenne. Znakomitą lekką kawalerię stanowili Numidyjczycy, Maurowie znad Atlantyku i Garamanci w pancerzach ze skór węży. Ci pustynni jeźdźcy, uzbrojeni w oszczepy, sztylety i tarcze obite skórą słoni, specjalizowali się w zwiadzie i pościgu. Przeważnie na koniach poruszali się Balearowie, czyli "miotacze", uznawani za najlepszych procarzy czasów starożytnych[potrzebne źródło]. Na ramieniu mieli zawieszone 3 proce różnej długości. Ciężkozbrojną piechotę i jazdę tworzyli libijscy poddani Kartaginy, dzierżący włócznie o długich grotach. Ciężka kawaleria i piechota były rekrutowane również pośród Iberów i Celtyberów. Do tego zaliczyć należy również przeróżnej maści banitów, renegatów, świętokradców, którzy uciekli ze swoich krain spod katowskiego topora. Armię dodatkowo wzmacniało 37 słoni bojowych, wśród nich największy - Syriusz, na którym od czasu do czasu zasiadał sam Hannibal.

Najważniejsze bitwy[edytuj | edytuj kod]
Miejsca najważniejszych bitew drugiej wojny punickiej
 * 218 p.n.e.
 * bitwa nad rzeką Ticinus (zwycięstwo Kartagińczyków nad Rzymianami Publiusza Scypiona)
 * bitwa nad Trebią
 * 217 p.n.e.
 * bitwa nad Jeziorem Trazymeńskim
 * 216 p.n.e.
 * bitwa pod Gerunium (Hannibal wciągnął w zasadzkę armię Rufusa zadając jej wielkie straty)
 * bitwa pod Kannami
 * 215 p.n.e.
 * bitwa pod Messaną - połączone siły kartagińczyków i greków Sycylijskich dowodzonych przez Himilkona, rozbijają Rzymian Marka Klaudiusza Marcellusa
 * 214 p.n.e.
 * bitwa pod murami Kapui - klęska Rzymian z rąk Maharbala, spowodowana zdradą Umbryjczyków.
 * 213-212 p.n.e.
 * oblężenie Rzymu zakończone praktycznie zrównaniem miasta z ziemią.