Thapsuńczyków

Wojna z Thapsuńczykami - Wojna domowa trwająca w latach 148-135r.p.n.e. na czele rewolty stanęli dwaj Barkidzi Hannibal zwany Thapsuńczykiem oraz Mettalion. Rewolta oficjalnie była skierowana przeciw rozwiązłemu życiu towarzyskiemu rządzącego potomka Hannibala Wielkiego - Bomilkara I, którego ofiarami padały żony i córki prominentnych osób w republice.

Nazwa wzięła się z miasta Thapsus, w którym Hannibal Thapsuńczyk miał największe wpływy i które pierwsze opowiedziało się po stronie rebelii.

Początkowo wojna układała się pomyślnie dla rebeliantów - otoczone siły Bomilkara I Krwawego skapitulowały pod koniec 148r.p.n.e. po śmierci z powodu ran swojego sufeta.

Mimo to wojna nie została zakończono, przeciw thapsuńczykom opowiedzieli się stratedzy Libii, Cyrenajki i Iberii opowiadając się za prawowitym następcą ( niedawno przybyłym do Kapui) wnukiem poprzedniego sufeta - 6-letnim Bomilkarem.

Po kilku latach pasywnej wojny, wypełnionym grabieżczymi rajdami obu stron, walki wznowiono w 140 p.n.e. kiedy to Peneasz Cecyliusz rozpoczął swój marsz ku Kartaginie z Cyrenajki, a Hannon Audaksyd z Iberii. Ten drugi został rozbity w bitwie pod Hipponą (139 p.n.e. ), przejmując jednak wcześniej większość miast na zachód od Hippon. Mimo tego zwycięstwa, Hannibal Thapsuńczyk nie sprostał Cyrenajczykom Cecyliusza, przegrywając z nimi w bitwie pod Utyką (139 p.n.e. ) i nad Bagradasem (138 p.n.e.). Plany obrony przed wrogiem w Kartaginie pogrzebało przejście tego miasta na stronę lojalistów ( koniec 138 p.n.e. ). Te wydarzenia zmusiły Hannibala do ufortyfikowania miasta Hippon, czekając na cud. Cud nastąpił niespodziewanie na początku 137p.n.e., kiedy to etruscy piraci, za ogromną opłatą, zaproponowali ewakuację jego armii do Cyrenajki gdzie niedawno Mettalion Barkid, na czele 14 tyś sprzymierzonych koczowników, przejął rządy w prowincji.

W Cyrenajce, dzięki poparciu koczowników z plemienia Marmaridów, udało się za pomocą terroru i gróźb zgromadzić ogromne skarby w krótkim czasie. Za tę pieniądze wynajęto 20 tyś najemników greckich, a z ich pomocą udało się przeprowadzić Hannibalowi i Mettalionowi udaną ofensywę w Libii, która sięgnęła aż po Ciniti.

Zwycięska passa zakończyła się w bitwie pod Ciniti (136 p.n.e. ) od której zaczął się paniczny odwrót do Cyrenajki, zakończony oblężeniem Cyreny ( 135 p.n.e. ). Hannibal dostał się w ręce lojalistów ranny podczas szturmu na miasto, Mettalion został wydany przez plemię libijskie, w którym szukał schronienia. Jednocześnie na Sardynii i Korsyce rebelianci zostali obaleni i wydani w ręce wroga przez przekupionych najemników. Upadek Sardynii i Korsyki wyznaczył ostateczny koniec wojny domowej.

Swoistym epilogiem tej wojny domowej był triumf połączony z koronacją Bomilkara II, rozpoczynając w ten sposób swoje niezależne rządy. Pierwszą decyzją nowego władcy było skazanie na widowiskową śmierć w czasie triumfu poprzez ukrzyżowanie Hannibala, i kilku jego najbliższych współpracowników - nielicznym pozwolono opuścić kraj na statku zmierzającym na wschód.